↓Skip to main content
  1. Posts/

Cẩm nang Tam cá nguyệt 1: Các mốc quan trọng, Dấu hiệu nguy hiểm và Phác đồ theo dõi

3 mins
San-Khoa Mang-Thai Tam-Ca-Nguyet-1 Sieu-Am-Thai Cap-Cuu-San-Khoa
Table of Contents

Tam cá nguyệt 1 Y học chứng cứ Bác sĩ Từ Dũ khuyên đọc

Ba tháng đầu thai kỳ (Tam cá nguyệt 1 - từ tuần 1 đến tuần 13) là giai đoạn kỳ diệu nhất nhưng cũng nhạy cảm nhất. Đây là thời điểm thai nhi hình thành các cơ quan sinh học cốt lõi và mẹ bầu đối mặt với nhiều thay đổi nội tiết tố mạnh mẽ.

1. Công thức tính ngày dự sinh chuẩn xác #

Theo khuyến cáo sản khoa quốc tế, ngày dự sinh được tính theo quy tắc Naegele dựa vào ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng (KCC):

\[ \text{Ngày dự sinh} = (\text{Ngày đầu KCC} + 7) \text{ tháng } (\text{Tháng KCC} - 3) \]

Trong trường hợp mẹ bầu kinh nguyệt không đều hoặc không nhớ rõ KCC, kết quả siêu âm thai đo chiều dài đầu - mông (CRL) ở tuần thai 7 - 12 sẽ là thước đo chuẩn xác nhất.

2. Các dấu hiệu nguy hiểm cần nhập viện Cấp cứu Từ Dũ ngay #

DẤU HIỆU BÁO ĐỘNG ĐỎ - CẦN ĐẾN CẤP CỨU NGAY

Nếu mẹ bầu gặp bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy đến ngay khoa Cấp cứu Sản - Bệnh viện Từ Dũ hoặc cơ sở y tế gần nhất:

  • Ra máu âm đạo: Máu đỏ tươi, có máu cục hoặc chảy liên tục thấm ướt băng vệ sinh.
  • Đau bụng dữ dội: Đau quặn thắt vùng hạ vị, đau lệch một bên kèm mót rặn (cảnh báo nguy cơ thai ngoài tử cung vỡ).
  • Chóng mặt, ngất xỉu: Huyết áp tụt, vã mồ hôi, da tái nhợt.
  • Sốt cao trên 38.5°C: Không đáp ứng với Paracetamol thông thường.

LƯU Ý DÙNG THUỐC KHI MANG THAI

Tuyệt đối không tự ý dùng các thuốc kháng viêm Non-steroid (Ibuprofen, Aspirin liều cao), thuốc trị mụn nhóm Retinoid hoặc các loại kháng sinh khi chưa có chỉ định trực tiếp từ bác sĩ sản khoa.

3. Lưu đồ sàng lọc dị tật trước sinh 3 tháng đầu #

Tại Bệnh viện Từ Dũ, quy trình sàng lọc tam cá nguyệt đầu tiên được chuẩn hóa theo lưu đồ sau:

flowchart TD A[Mẹ bầu tuần thai 11 - 13 tuần 6 ngày] --> B[Siêu âm đo độ mờ da gáy NT] B --> C{Độ mờ da gáy NT} C -- NT dưới 2.5mm --> D[Thực hiện Double Test hoặc NIPT] C -- NT từ 2.5mm đến 3.5mm --> E[Hội chẩn Tiền sản & Xét nghiệm NIPT chuyên sâu] C -- NT trên 3.5mm --> F[Chỉ định Sinh thiết gai nhau CVS hoặc Chọc ối] D --> G[Đánh giá nguy cơ Down, Edwards, Patau]

4. Biểu đồ đường cong phát triển cân nặng thai nhi chuẩn WHO #

Dưới đây là biểu đồ theo dõi cân nặng thai nhi chuẩn (Bách phân vị 50) từ tuần 12 đến tuần 40 để mẹ bầu tham khảo:

5. Mẹo vàng giúp mẹ bầu giảm ốm nghén #

MẸO GIẢM NGHÉN TỪ BÁC SĨ

  • Chia nhỏ bữa ăn: Ăn 5 - 6 bữa nhỏ mỗi ngày thay vì 3 bữa lớn để dạ dày không bị rỗng.
  • Bổ sung vitamin B6 và gừng tươi ấm vào buổi sáng sớm.
  • Uống đủ 2 - 2.5 lít nước ấm mỗi ngày, nhấp từng ngụm nhỏ.

DẶN DÒ TÁI KHÁM

Mốc khám thai quan trọng tiếp theo là tuần thứ 16 (khám thai định kỳ và tư vấn kết quả xét nghiệm) và tuần 20 - 22 (siêu âm hình thái học 4D).